Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - PROGRAM OPERETKI "ZEMSTA NIETOPERZA"

Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku

PROGRAM OPERETKI "ZEMSTA NIETOPERZA"

Zemsta Okładka

 

Niech żyje walc i Strauss!

„Zemsta nietoperza” to nie tylko najsłynniejsza wiedeńska operetka, to po prostu operetka – definicja gatunku, tytuł, który na myśl o młodszej, rozbawionej siostrze opery przychodzi jako pierwszy. Realizacja Opery i Filharmonii Podlaskiej, umiejscowiona w czasach przełomu wieków – modernizmu, zachwyci wszystkich, którzy lubią feerię kolorów i bogactwo rekwizytów. Akcja operetki rozgrywa się w efektownych scenografiach wzorowanych na secesji wiedeńskiej, błyszczących złotem i purpurą XIX-wiecznych salonów. Główną inspiracją projektów scenograficznych stały się prace jednego z najwybitniejszych przedstawicieli secesji – Gustava Klimta. Do tej estetyki nawiązuje także książka programowa, towarzysząca spektaklowi.

Program stanowi uzupełnienie spektaklu Opery i Filharmonii Podlaskiej, a zarazem małą encyklopedię wiedzy na temat tytułu i jego historycznych inscenizacji. Jak zwykle książka zawiera streszczenia libretta w językach polskim i angielskim. Trzy wartościowe, wyczerpujące i pełne informacji artykuły są świetnym dopełnieniem do tego, co można zobaczyć na scenie. Pewną tradycją stają się wywiady: tym razem z reżyserem Andrzejem Bubieniem oraz kierownikiem muzycznym Grzegorzem Berniakiem.

Adam Banaszak w tekście „Jak powstają nietoperze?” przedstawia kontekst historyczno-kulturowy tytułu. Zdradza, jak na bazie sztuki teatralnej „Das Gefängnis” R. Benedeixa powstała adaptacja „Le Réveillon” H. Meilhaca i L. Halévy’ego, która z kolei dała początek librettu „Zemsty nietoperza” R. Genéego, a to był dopiero początek przygody... Do powstałego najpierw tekstu pisana była muzyka – jak mówi legenda, przez 42 lub 43 dni wytężonej, nieprzerywanej niemal pracy Johanna Straussa syna. Tekst opowiada też o premierze w Theater an der Wien i na kolejnych znanych scenach Europy, aż do kiedy tę operetkę – do tej pory uznawaną za muzykę rozrywkową – wprowadził na sceny oper w Hamburgu i Wiedniu Gustav Mahler, zapewniając jej miejsce w kanonie repertuaru operowego, potwierdzając jej pozycję w świecie muzyki poważnej.

W artykule „»Zemsta nietoperza« na scenie operowej” Sławomir Pietras rysuje krótką historię dawniejszych inscenizacji, wymieniając najważniejszych polskich wykonawców. Wykłada przy tym różnice między teatrami operetkowymi a współcześniejszymi muzycznymi, co miało niemały wpływ na zmierzch operetki jako gatunku w Polsce i narodziny musicalu. Przeplata informacje licznymi dygresjami, wspominając na przykład Danutę Baduszkową, której imię nosi dziś gdyński teatr muzyczny, a która zainaugurowała akcję tworzenia polskiego musicalu.

Magdalena Gajl w „Udawanej idiotce” zajmuje się humorem w „Zemście nietoperza” – i w tym tekście nie zabraknie zaskakujących wtrąceń i ciekawostek, począwszy od historii powstania partytury „Zemsty”. Podobno Strauss był niechętny pomysłowi pisania operetek, choć zachęcał go do tego sam ojciec gatunku, Jacques Offenbach. Nuty znalazła ponoć w papierach męża Jetty Straussowa i zleciła napisanie tekstu, by przekonać Straussa, że jego muzyka „już jest wokalna”. Z kolei w oryginalnym scenariuszu komedii „Więzienie” Benedixa pierwowzór postaci późniejszego księcia Orłowskiego nazywał się Yermontow – nawiązując do Michała Lermontowa, rosyjskiego poety, słynącego z awanturniczego życia, a także z krytyki caratu, za którą ukarany został zesłaniem na Kaukaz.

Jak zawsze program zawiera bogate opisy sylwetek oraz dorobku twórców i artystów, występujących w spektaklu. Materiał fotograficzny autorstwa Michała Hellera komponuje się z estetyczną koncepcją książki: artyści przedstawieni są na zdjęciach stylizowanych na mokry kolodion – technikę fotografii analogowej popularną w drugiej połowie XIX wieku.

 

Program operetki „Zemsta nietoperza”

Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, 2016

Koncepcja i redakcja programu: Diana Wądołowska
Współpraca redakcyjna: Joanna Głuszek
Autorzy tekstów w programie: Adam Banaszak, Magdalena Gajl, Sławomir Pietras
Koncepcja i wykonanie zdjęć: Michał Heller
Projekt i opracowanie programu: ALTER STUDIO

ISBN 978-83-63806-11-8

Cena: 20 zł

 

Sponsorzy

PKO BANK POLSKI small Dwór Czarneckiego Restauracja FROMA

© Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - instytucja artystyczna województwa podlaskiego

Liczba wizyt na stronie: 1445322