Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - PROGRAM OPERY "CZARODZIEJSKI FLET"

Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku

PROGRAM OPERY "CZARODZIEJSKI FLET"

Baśń w trójwymiarowych okularach

Od powstania opery „Czarodziejski flet” minęło ponad dwieście lat. To dużo. Przez ten czas nasz świat zdążył wielokrotnie zmienić swoje perspektywy, granice i horyzonty. Dziś tekstu opery nie można traktować jak czarno-białej opowieści o symbolicznym zwycięstwie światła nad ciemnością. Dwa światy, dwie społeczne, historyczne i muzyczne epoki – oświecenie i romantyzm –  stapiają się w dziele Mozarta  w jedną mityczną postać. W takiej rzeczywistości zdarzyć się może wszystko – to, co najbardziej baśniowe i najmniej prawdopodobne. Szczególnie, gdy na ten świat spojrzymy przez … trójwymiarowe okulary.

Publikacja Opery i Filharmonii Podlaskiej przygotowana na potrzeby spektaklu jest kontynuacją myśli scenograficznej realizowanej na scenie. W białostockiej inscenizacji akcja XVIII-wiecznej opery, za sprawą laserów, świateł i projekcji multimedialnych, została przeniesiona w wymiar cyfrowy. Program wykorzystuje natomiast zdjęcia wykonawców i realizatorów spektaklu zbudowane w technologii 3D, do oglądania których niezbędne są okulary trójwymiarowe.

Autorem tekstów umieszczonych w programie jest Piotr Nędzyński, który poddaje analizie bez mała dwa stulecia historii myśli europejskiej, odsłaniając przed czytelnikiem ogromny potencjał recepcyjny libretta. Przedstawia historię powstania sztuki, opisuje kolosalny sukces premierowego wystawienia oraz przytacza literackie źródła libretta opery, spośród których trzy mają podstawowe znaczenie dla jej aspektu estetycznego i humanistycznej perspektywy interpretacyjnej. Pierwszym z  nich jest orientalna baśń „Lulu albo czarodziejski flet” Augusta Jakoba Liebeskinda, opublikowana w trzecim tomie fantastycznych opowiadań pod tytułem „Dschinnistan” przez Christopha Martina Wielanda, drugim – fantastyczno-filozoficzna powieść Jeana Terrassona „Sethos”, trzecim „Sekrety wolnomularstwa” napisane przez wielkiego mistrza austriackiej loży masońskiej Ignaza von Borna. Choć zakres informacji, jaki publikacja ta obejmuje, jest bardzo szeroki, to wywód pozostaje jasny i klarowny. Autor pozostawia czytelnikowi swobodę interpretacji, wydobywając podstawowe przesłanie opery. Wywód, relacjonujący filozoficzną ewolucję głównego bohatera, najpierw szczegółowo objaśnia symboliczne znaczenie trzech prób, którym zostaje poddany Tamino wraz ze swoją ukochaną, następnie wyjaśnia ukrytą w dziele, jakże bliską Mozartowi, ideę duchowej wspólnoty kobiety i mężczyzny. Z niebywałą lekkością i finezją omówione zostają także zawarte w libretcie sensy symboliczne, ich czytelność i aktualność. Jak dowiadujemy się z publikacji – podział na dobro i zło nie jest w dziele Mozarta jednoznaczny – rzekomo pozytywni bohaterowie okazują się być czarnymi charakterami, dlatego dopatrywanie się w utworze jedynie wpływów idei wolnomularskich prowadzi do zatarcia jasnego przekazu opery. Dalszą część tekstu stanowi analizabudowy poszczególnych części utworu. Formalnie to tradycyjny niemiecki „Singspiel”, jednak autor wykazuje, że muzyka „Czarodziejskiego fletu” jest encyklopedią obecnych w historii opery stylów i gatunków. Myśl tę rozwija w kolejnych akapitach, śledząc wykorzystane przez Mozarta rozwiązania kompozycyjne. Dużą część pracy stanowi twórcze streszczenie dzieła. Ostatnie słowo w publikacji należy do Beethovena. Zapytany o to, którą z oper uważa za najlepszą – głuchy już wtedy kompozytor bez wahania w swym zeszycie konwersacyjnym zapisuje – „Czarodziejski flet”.

Program opery „Czarodziejski flet”

Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, 2014

Koncepcja i redakcja programu: Diana Wądołowska

Autor tekstu w programie: Piotr Nędzyński

Projekt i opracowanie programu: ALTER STUDIO

ISBN 978-83-63806-07-1

Cena: 20 zł

 

 

Sponsorzy

PKO BANK POLSKI small Dwór Czarneckiego Restauracja FROMA

© Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - instytucja artystyczna województwa podlaskiego

Liczba wizyt na stronie: 1449454