Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - Wydawnictwa

Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku

PROGRAM OPERY "CARMEN"

carmen

 

Królowa oper

Sto czterdzieści lat temu w Operze Komicznej w Paryżu odbyła się prapremiera „Carmen” Georges’a Bizeta, szokując publiczność tragicznym zakończeniem i prostotą, współczesnością i codziennością bohaterów. Zerwanie z klasyczną tematyką operową oraz swoiste naruszenie zasady decorum, którym było opowiadanie za pomocą sztuki wysokiej o romansie postaci pochodzących z niższych warstw społecznych, skazało pierwsze wystawienie spektaklu na niepowodzenie. Sam Bizet, który zmarł niedługo później, nigdy nie doczekał tego, co nastąpiło potem. Jego arcydzieło zyskało zasłużone uznanie i zrobiło zawrotną karierę na scenach operowych całego świata, stając się jednym z najczęściej wystawianych tytułów operowych w historii, a zarazem jedną z najbardziej ukochanych przez publiczność opowieści. O sukcesie „Carmen” zadecydowało to samo, co sprawiło, że Bizeta uważać można za twórcę nowego kierunku, który wiele lat później znalazł kontynuację w tzw. operze werystycznej – autentyczność historii, bohaterowie „z krwi i kości”, żywe, rządzące nimi namiętności i wysunięcie na pierwszy plan prawdy uczuć. Wierna tej idei jest inscenizacja Beaty Redo-Dobber, a także koncepcja publikacji, towarzyszącej spektaklowi i kontynuującej myśl scenograficzną.

Program stanowi uzupełnienie spektaklu Opery i Filharmonii Podlaskiej, ale i zbiór wiedzy i ciekawostek na temat samej opery i jej różnych inscenizacji na przestrzeni lat. Cztery wyczerpujące artykuły oraz wywiad z reżyser Beatą Redo-Dobber budują kontekst historyczny i kulturowy tytułu oraz objaśniają inspiracje, które stoją za białostocką realizacją. Magdalena Gajl w tekście „Carmen – arcydzieło wszech czasów” przybliża dramatyczną historię opery i jej kompozytora, śledzi tropy natchnień i fascynacji Bizeta i wymienia wszystkie smaczki dzieła, których splot w 1875 roku skazał „Carmen” na porażkę, ale dziś budzą podziw widza dla przemyślanej i nowatorskiej kompozycji. W „Nagiej na Anioł Pański” autorka zestawia „Carmen” Bizetowską z jej pierwowzorem i inspiracją, czyli opowiadaniem Prospera Mériméego, co staje się przyczynkiem dla interesującej refleksji feministycznej i genderowej: autorka bada, jak w świecie przedstawionym funkcjonuje kobiecość i męskość, ich różne wizje i dynamiczna współgra.

Sławomir Pietras przedstawia polskie śpiewaczki w roli Carmen, przytaczając te niezapomniane kreacje i przypominając inne spośród najważniejszych, a wywód okraszony jest bogactwem anegdot i ciekawostek dotyczących wybitnych polskich odtwórczyń tej wspaniałej roli. Piotr Nędzyński skupia się natomiast na tradycjach wykonawczych „Carmen” na podstawie nagrań płytowych – omawia najwybitniejsze, najciekawsze, najpiękniejsze i najbardziej oryginalne wykonania partii każdego z najważniejszych bohaterów opery. Wszystkiemu towarzyszy oczywiście rozbudowane tło historyczne.

Wywiad z Beatą Redo-Dobber – odpowiadającą za reżyserię, inscenizację, scenografię, kostiumy i reżyserię projekcji multimedialnych – dopełnia obraz całości. Artystka zdradza swoje największe inspiracje i podpowiada, gdzie szukać ich śladów w spektaklu, nakreśla osobiste wizje postaci Carmen i Don Joségo oraz mówi o prawdzie, która jej zdaniem kryje się za romansami bohaterki z żołnierzem i torreadorem Escamillo. Ponadto opowiada o pracy nad spektaklem i wyznaje, jak cenną pomocą było w niej wszechstronne doświadczenie aktorskie i reżyserskie. Udziela też odpowiedzi na pytania: jak to możliwe, że opera jako gatunek cieszy się wciąż niesłabnącą popularnością – i dlaczego „Carmen” jest oper królową.

W programie czytelnik znajdzie też streszczenie dzieła w języku polskim i angielskim, a także opisy sylwetek oraz dorobku twórców i artystów, występujących w spektaklu. Cała książka wzbogacona jest o materiał fotograficzny, wkomponowujący się w koncepcję publikacji: artyści i realizatorzy przedstawieni są na scenie, podczas pracy, z emocjami wypisanymi na twarzach. Na najuważniejszych czytelników czeka mała niespodzianka, ukryta... pod skrzydełkami okładki.

 

Program opery „Carmen”

Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku, 2015

Koncepcja i redakcja programu: Diana Wądołowska

Autorzy tekstów w programie: Magdalena Gajl, Piotr Nędzyński, Sławomir Pietras

Współpraca redakcyjna: Joanna Głuszek, Katarzyna Baszko

Koncepcja i wykonanie zdjęć, projekt okładki: Michał Heller

Projekt i opracowanie programu: Alter Studio

ISBN 978-83-63806-08-8

Cena: 20 zł

 

Sponsorzy

PKO BANK POLSKI small Dwór Czarneckiego Restauracja FROMA

© Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - instytucja artystyczna województwa podlaskiego

Liczba wizyt na stronie: 1441589