Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - 11.06.2018 | FARMER I BILIŃSKA W REPERTUARZE BEETHOVENOWSKIM

Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku

11.06.2018 | FARMER I BILIŃSKA W REPERTUARZE BEETHOVENOWSKIM

Piątkowy koncert czcił geniusz Ludwiga van Beethovena! W programie były dwa utwory, pochodzące z okresu jego eksplozji twórczej. Zabrzmiały V Koncert fortepianowy „Cesarski” i III Symfonia „Eroica”. Na fortepianie zagrała Beata Bilińska, jedna z najwybitniejszych współczesnych pianistek, a symfoników poprowadził młody zdolny dyrygent Edward Farmer.

 

11 opera 2018

 

„Testament heiligenstadzki” z 1802 roku – niewysłany list Beethovena do braci – dokumentuje załamanie nerwowe, które przechodził tracący słuch kompozytor. List pełnił rolę autoterapii w obliczu pogłębiającej się głuchoty, a remedium na silną depresję twórcy była praca nad muzyką o heroicznym charakterze. Zarówno III Symfonia „Eroica”, jak i V Koncert fortepianowy napisał w „bohaterskiej” tonacji Es-dur.

V Koncert fortepianowy Es-dur op.73 przydomek „Cesarski” utwór zyskał z powodu adresata dedykacji oraz pierwszego wykonawcy partii solowej. Był nim arcyksiążę Rudolf – przyjaciel, uczeń i protektor kompozytora. Iście królewskie są w Koncercie Es-dur niespotykane dotąd rozmiary (pierwsza część ma prawie sześćset taktów), heroiczna tonacja, marszowy rytm i fanfarowe motywy, dominujące w początkowym Allegrze, oraz bezprecedensowa rola, jaką powierzył kompozytor partii fortepianu. Rozpoczęcie rozdziału nagłym atakiem jednej z kilku (zamiast jednej) wielkich solowych wirtuozowskich kadencji o symfonicznym rozmachu wyznaczyło nowe tory rozwoju gatunku, przekraczając granice między klasycyzmem i romantyzmem. To dzieło będące zwieńczeniem możliwości tej formy osiągniętej w ramach muzyki klasycznej.

Gdy w 1805 r. miało miejsce pierwsze publiczne wykonanie „Eroiki”, symfonia nie porwała wówczas publiczności, a jakiś mężczyzna miał krzyknąć z balkonu: „Dopłacę trochę grosza, żeby tylko to się skończyło!”. Utwór, uznany za symfonię wszechczasów, nosił roboczy tytuł „Bonaparte”, który gniewnie skreślony można zauważyć na tytułowej stronie rękopisu. Symfonię tę nazwano „jednym z owych niezrozumiałych czynów w sztuce i literaturze, najwspanialszym pojedynczym krokiem w historii symfoniki i w historii muzyki w ogóle dokonanym przez pojedynczego kompozytora”. Największą w dotychczasowej historii symfonii przestrzeń muzyki Beethoven zaplanował tak, by słuchaczy trzymała w napięciu, by dzięki muzyce mogli odczuwać emocje zwycięzców w walce z wrogiem, z losem czy z własną słabością.

Edward Farmer dorastał w Yorkshire w Anglii, gdzie od najmłodszych lat pobierał naukę gry na fortepianie i kontrabasie, śpiewu oraz kompozycji. Absolwent Royal College of Music w Londynie na wydziale kompozycji. Obecnie współpracuje z najlepszymi orkiestrami na świecie, komponując oraz dyrygując dla branży filmowej i telewizyjnej. Zakorzeniony w klasycznym stylu, nie boi się nowoczesności i eksperymentów, śmiało przekraczając muzyczne style. Podczas studiów założył London Arts Orchestra (LAO), realizując projekt łączący baśnie z największymi dziełami muzycznymi; Huffington Post nazwał go „odurzającym połączeniem sztuki, wizualizacji, muzyki i baśni”. Jego działalność zaowocowała zaproszeniem do wygłoszenia prezentacji o przyszłości muzyki orkiestrowej na słynnej platformie TED Talk. Komponuje muzykę do produkcji BBC, Wall to Wall Media (Warner Bros.), Ten Alps, London Film School, Netflixa. Jego utwory były wykonywane na deskach teatrów, sal koncertowych i klubów jazzowych.

Beata Bilińska należy do czołówki polskich pianistów. Doktor habilitowana sztuk muzycznych, profesor Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach. Od ponad dwudziestu lat prowadzi intensywną działalność artystyczną, występując z koncertami symfonicznymi, recitalami solowymi i kameralnymi w Polsce oraz za granicą. W 2003 r. zadebiutowała w Carnegie Hall, w głównej sali Isaac Stern Auditorium w Nowym Jorku. 14 października 2011 r. była prawykonawczynią II Koncertu fortepianowego W. Kilara (premiera: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia pod dyrekcją J. Kasprzyka), który wykonywała jeszcze wielokrotnie w kraju, a także za granicą w 2012 r. z okazji 80. rocznicy urodzin kompozytora. Dwukrotnie nominowana do „Paszportu Polityki” oraz czterokrotnie do Nagrody Muzycznej „Fryderyk” (2003, 2004, 2013, 2015). Laureatka Fryderyka 2015 (za płytę z nagraniem II Koncertu fortepianowego W. Kilara), Pizzicato Supersonic Award w Luksemburgu, Joker Award przyznawanej przez belgijskie „Les Crescendo”, Scherzo Award w Madrycie i Musica Award w Rzymie oraz najbardziej prestiżowego wyróżnienia fonograficznego MIDEM Classical Award 2008.

 

Fot. M. Heller

 

Opublikowano: 11-06-2018
Joanna Głuszek

Sponsorzy

PKO BANK POLSKI small Dwór Czarneckiego Restauracja FROMA

© Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - instytucja artystyczna województwa podlaskiego

Liczba wizyt na stronie: 1439990