Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku

Wielki mistrz i jego perły

Kiedy Stanisław Skrowaczewski przyjeżdża do Polski, jest święto. To jeden z największych polskich mistrzów batuty, gdy staje za pulpitem orkiestry grają jak nigdy. Jest wybitnym specjalistą od monumentalnych dzieł symfonicznych, co usłyszymy w piątek.

Emanuje wręcz energią. - Dyrygenci są wiecznymi studentami. Ciągle muszą ćwiczyć umysł, ucząc się kolejnych utworów, są więc ciągle młodzi – tłumaczy sekret swojej doskonałej kondycji.  Od pół wieku mieszka w USA, ale to lwowiak z urodzenia (rocznik 1923, był uczniem słynnego gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego, które skończył m.in. Zbigniew Herbert) i po sercu, opuścił to miasto podczas przymusowych wysiedleń, będąc dorosłym człowiekiem. To we Lwowie czteroletni Staś zasiadł przed klawiaturą fortepianu, pierwszy utwór symfoniczny skomponował, będąc zaledwie siedmiolatkiem, a mając lat 13 zadebiutował jako dyrygent. Skończył Konserwatorium Lwowskie i Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Krakowie, niestety, II wojna światowa i uraz obu dłoni przekreśliły jego karierę pianistyczną - postanowił więc poświęcić się kompozycji i dyrygenturze.

Dlatego też wyjechał do Paryża, do Nadii Boulanger – dyrygentki i jednego z najwybitniejszych pedagogów kompozycji. Przełomem w jego karierze było jednak zwycięstwo w Międzynarodowym Konkursie Dyrygenckim w Rzymie w 1956 roku  Krótko potem, zaproszony przez legendarnego George'a Szella, zadebiutował w Stanach Zjednoczonych z Cleveland Orchestra. Po emigracji z Polski kierował orkiestrami w Nowym Jorku, Filadelfii, Pittsburgu, Cincinnati i wieloma innymi. W 1960 został dyrektorem artystycznym Minneapolis Symphony Orchestra (imponująca, 19-letnia kadencja). Od tego czasu był częstym gościem najlepszych orkiestr na całym świecie i znakomitych teatrów operowych, takich jak Wiener Staatsoper i Metropolitan Opera. Odbywał międzynarodowe tournee z najsłynniejszymi orkiestrami, w latach 1984-91 był głównym dyrygentem Halle Orchestra w Manchesterze. Regularnie koncertuje z większością renomowanych orkiestr świata, nagrywa dla kilku znanych wytwórni płytowych.  

Świat docenił także jego talent kompozytorski: Skrowaczewski jest laureatem m.in. prestiżowego Konkursu Kompozytorskiego im. Karola Szymanowskiego, a jego "Concerto for Orchestra" było nominowane do Nagrody Pulitzera. Pytany przez dziennikarzy „jak to robi”, stwierdził całkiem poważnie: - Skreślam i wyrzucam do kosza, a żona pyta, czy na pewno nie wyrzuciłem czegoś wartościowego. Odpowiadam wtedy, że byłoby dobrze, gdyby większość kompozytorów częściej korzystała z kosza na śmieci.

Ale w piątek zobaczymy tylko Skrowaczewskiego-dyrygenta.  - Jestem w takim wieku, że wybieram do wykonania utwory, z których każdy jest perłą: albo szczytowym dziełem w twórczości kompozytora, albo w danym okresie w historii muzyki – tłumaczył swoje wybory repertuarowe.   

Na piątkowy wieczór Maestro wybrał III Symfonię d-moll  Antona Brucknera i Symfonię C-dur Mozarta, którą potomni nazwali „symfonią Jowiszową”. - To było wiele lat temu, kiedy jako dziecko spacerowałem ulicami Lwowa. Przez okno ma parterze jednej z kamienic dobiegła mnie muzyka, która była jak uderzenie młotem w głowę. Straciłem przytomność, chorowałem przez dwa dni. Kiedy odzyskałem siły, odkryłem, że było to adagio z VII Symfonii Brucknera. Przez całe późniejsze życie szukałem w muzyce tych emocji, których wtedy doznałem. Nadaremno. Dziecięce zauroczenie jest najsilniejsze.

I trwałe. Nagrane przez niego z Saarlaendischer Rundfunk Orchestra 11 symfonii Brucknera zostało w 2002 roku Cannes uhonorowane nagrodą za Najlepsze Nagranie Muzyki Symfonicznej przełomu XVIII i XIX wieku.

Mozart też fascynował Skrowaczewskiego od dziecka, a "Symfonia Jowiszową” , nazwana tak ze względu na doskonałą formę i genialne wyważenie proporcji brzmieniowych i fakturalnych jest wyzwaniem godnym takiego interpretatora.

Beata Maciejewska

Opublikowano: 05-12-2012
Grzegorz Przedlacki

Sponsorzy

      

© Opera i Filharmonia Podlaska Europejskie Centrum Sztuki w Białymstoku - instytucja artystyczna województwa podlaskiego

Liczba wizyt na stronie: 3333654